Aktualitet

Shkencëtarët zhbllokojnë misteret e “kompjuterit” më të vjetër në botë

Nga L.B | 13 March, 2021 11:29

Një pajisje 2000-vjeçare e cila shpesh quhet “kompjuteri” më i vjetër në botë është rikrijuar nga shkencëtarët duke u përpjekur të kuptojnë se si funksiononte.

Mekanizmi Antikythera ka habitur ekspertët që kur u gjet në një anije të mbytur të epokës Romake në Greqi në 1901.

Pajisja greke e lashtë greke mendohet se është përdorur për të parashikuar eklipset dhe ngjarje të tjera astronomike.

Por vetëm një e treta e pajisjes mbijetoi, duke i lënë studiuesit të mendojnë se si funksiononte dhe si dukej.

Pjesa e pasme e mekanizmit u zgjidh nga studimet e hershme, por natyra e sistemit të tij kompleks ingranazhesh në pjesën e përparme ka mbetur një mister.

Shkencëtarët nga University College London (UCL) besojnë se ata më në fund kanë thyer enigmën duke përdorur modelimin 3D kompjuterik. Ata kanë rikrijuar të gjithë panelin e përparmë dhe tani shpresojnë të ndërtojnë një kopje në shkallë të plotë të Antikythera duke përdorur materiale moderne.

Të Premten, një punim i botuar në “Scientific Reports”zbuloi një shfaqje të re të sistemit të ingranazheve që tregonte detajet e tij të hollë dhe pjesët komplekse.

“Dielli, Hëna dhe planetët shfaqen në një turne mbresëlënës të shkëlqimit të lashtë grek,” tha autori kryesor i gazetës, Profesor Tony Freeth.

“Jona është modeli i parë që përputhet me të gjitha provat fizike dhe me përshkrimet në mbishkrimet shkencore të gdhendura në vetë mekanizmin”,  shtoi ai.

Mekanizmi është përshkruar si një kalkulator astronomik, si dhe kompjuteri i parë analog në botë. Ai është bërë prej bronzi dhe përfshin dhjetëra ingranazhe.

Kopertina e pasme përmban një përshkrim të ekranit të kozmosit, i cili tregon lëvizjen e pesë planetëve që ishin të njohur në kohën kur u ndërtua pajisja.

Por vetëm 82 fragmente, që arrin në rreth një të tretën e pajisjes, mbijetuan. Kjo do të thotë që shkencëtarëve u është dashur të bashkojnë fotografinë e plotë duke përdorur të dhëna me rreze X dhe një metodë matematikore greke të lashtë.

Share! Facebook Twitter Whatsapp

13 komente në “Shkencëtarët zhbllokojnë misteret e “kompjuterit” më të vjetër në botë”

  1. Matrapiku says:

    Problemi me i madhe qe krijohet (pas gjetjes se kompiuterit Helen te Antikythires)
    Hidhet poshte gjithe Manipulimi i historis dhe i shkences.
    .
    Ne librat e historise thuhet qe sistemi heliocentrik u zbulua nga Galilei, Nikola Koperfild …
    .
    Por sote duket qarte qe Astronomet Helen (mbi 2 mije vjet me pare) jo vetem kishin bere kete zbulim por kishin percaktuar te gjitha periodat kohore te Heliosit (djellit), Tokes, Henes, dhe planetve te tjere, duke i emertuar gjithashtu.
    .
    Si eshte e mundur te kishin gjithe ate bagazh informacioni pa pasur paisje (ose perse na i fshehin se c’fare paisje dhe teknologji kishin), perse shkenca e sotme ka vjedhur dhe kane deformuar arritjet e medha te Helenve ?.

    1. Ka Valë says:

      Nuk ka patur “Helen” ndonjehere, vogelush.
      Nuk ka “grekër” dhe “Greqi” para vitit 1830.
      Per te te tjerat je i sakte.

      1. Matrapiku says:

        Me siguri qe nuk te kapin Valet, nuk kame as nje dyshim qe jane shume Arnaut te tille.
        .
        Ne ka pasur apo jo termi Grek dhe Greqi shume pak me intereson sepse eshte term i shpikur nga barbar (popuj Jo Helen) dhe nuk perdoret fare dhe as njihet nga Helenet e sotem.
        .
        Per Helenet e sotem ekziston vetem termi Hellada dhe Helines, te pakten per 3.5 mije vite.
        Ekziston vetem alfabet Helen dhe gjuhe Helene, toponime Helene, Mitologji dhe kultur Helene.
        .
        Bota flet per Mitologji Helene, filozof Helen, kultur Helene … si mundet te mos ekzistonte termi Helen dhe toponimi Helada ???
        .
        Si mund ti quash filozofet e lashtedise ???
        Fiozof te Botes, te Iliris, te …. Apo Filozof Helen ?
        .
        Helada dhe Helenet jane nje rast UNIK ne te gjithe historin Boterore. Me te njejten vazhdimesi ne te njejtet kufi Gjeografik (ndoshta shume te vogel sonte), me rigorozitet per 3.5 mije vjet rresht.
        .
        1- Kane te njejten toponim Helada, te njejtat ndarje gjeografike dhe administrative, Attika Sparti, Thesalia, Maqedhonia, Thiva, Epir, Dodekanisa, Sporades, Egjeo, Thesproti, Arkadia, Etoloakarnania ….
        2. Te njejten Alfabet dhe gjuhe ate Helene ne te gjitha shkencat qe sot perdor Bota, mjeksi, Atletik, Filozofi, Fizik, Astronomi, Gjuhesi, Histori, Gastronomi, Gjeografi … kapni nje fjale te shkences dhe kerkoni etimologjin ne internet … do ta nxjeri rrenjen e vet mga Helenishtja.
        3. Te njejtat emra dhe heronj nga thellesia e lashtesis dhe deri me sonte … Miltiadhi, Solona, Themistokli, Olimbia, Dhimitra, Persefoni, Ifigjenia, Eugjenia, Alqiviadi, Leonidha, Ksenofonda, Sokrati, Sofokli, Filipos, Aleks-andhros …
        4 – Te njejtat dhe te njejtat … nje mbrekulli e vertet e pa vdekshme.
        .
        Si mund ti quash te gjitha keto aritje o debil ???
        Ju beni Patriotin me terma Helen o shkerdhata, me terma si Autoktonus, Ethnik, Patriot, Legjend, Mit, Histori, Toponim … Ju o majmuna nqs nuk perdoret keto fjale Helene nuk mund te ekzistoni si krijesa.

  2. Erdogan says:

    Shyqyr qe u mbyt Anija dhe shpetoi dhe kjo Mrekulli e Botes Greko Ilyre se ndryshe do ta zhduknin nga faqja e Dheut nga te Krishteret barbare,Ignorant dhe Idiote qe mbajne akoma Evropen e Greqise se Lashte ne konflikte fetare.
    Keta kriminele te historise ndertuan Kisha ne Tempujt Greke, kthyen Parthenonin dhe Tempullin e Athines ne Kostantinopolis ne Kishe qe e quajten Agia Sofia.
    Per kriminelet e Krishtere ky Mekanizem ishte i “Djallit”.
    Atje ku nuk ka vene dore “Djalli” nuk eshte bere asgje Njerezore.
    Dija jo Besimi ne Perralla me Abrahamer,Krisht qe “Ngjallet dhe pret ata qe besojne te Ai ne boten tjeter” eshte Mireqenie,Zhvilim,Civilizim,Liri,Dhimokrati.
    Krishterimi eshte nje vegel ne duart e atyre qe kane qellim te vetem luften kunder Helenizmit si menyra me e larte e Jetes Njerezore.
    Kjo eshte aresyeja pse Kostantinopolis gjendet ne duart e Islamit duke mbeshetur me cdo menyre Turqine barbare dhe krijimin e Arnautistanit ne Epir.
    Jo vetem kaq,por ne 1922in ndihmuan Araturkun gjoja se Greket,Ilyret,Epirotet etj perparuan “me shume” se cduhej dhe per keto krime te Imperialisteve i paguan edhe popullsia e pafajshme e ashtuaquajture Came e Thesprotise,Qipros Pontios,Smirnes dhe gjithe Ionise.

  3. Haxhi Qamili says:

    Kësaj pune i thonë kështu: “Pordhi kali në derë të hanit”! Edhe sikur të jetë ashtu, ç’na sjell ne një gjë e tillë?
    Apo çfarë ju sjell e gjitha kjo “grekëve të lashtë”? Ata kanë mijra vite që i “shohin hurdhat nga rrënjët”(si të vdekur)!
    Kur të takojnë, të pyesin përherë, si je, dhe jo si ke qënë.

  4. Erdogan says:

    Ti duhet te jesh krenare o Vasil,Aristotel,Platon qe te ka bere turku Haxhi Qamili,Hamza,Qemal per historine dhe kulturen tone te perbashket te pakten 10.000 vjecare Greko ilyre per kete kompotter qe eshte Veper e Njerezve nga “Kozmosi”.
    Vetem po te ndjehesh Turk sic ishin ata Epirote te tur-qizuar dhe sot jane me turq se turqit te ashtuquajturit Genitsaros.
    Epirotet e Kastriotit u quajten Arnaute nga Osmanet,Arvanosa nga Greket,Epirotet,Ilyret dhe Albanians nga Bota dhe nuk do duhej te ndanin Detin me Greqine por nje Komb i perbashket kunder Turqise dhe Sllaveve.
    Te pakten keshtu e kini te shkruar ne Historine tuaj 108 vjecare qe Osmanet “pushtuan” Shqiperine qe jo vetem nuk ka egzistuar Istitucionalish,historikisht,Identikisht por eshte musht i dy Perandorive te fundit 2000 vjecare ate Greke te Bizantit per 1160 vjet dhe 500 vjet Osmanllek.
    Te jesh edhe Myslimane dhe te considerosh veten “Skiptare” eshte Idiotesia dhe hipokrizia me e madhe Historike.
    Pse?
    Sepse Turqia ju ndroi emrat qe jane gjeja me e Shenjte e Njeriut,ju ndroi Besen,Nderin per te paret tuaj,Kulturen,Ndergjegjen.
    Ju detyroi te urrenit ata qe nuk u turqizuan dhe per ate aresye nuk Martoheshin ne emer te Fese.
    Atehere cfare eshte te jesh Myslimane “Shqiptare”?
    Kur ke pranuar dhunen dhe perdhunimin e Identitetit?

  5. Haxhi Qamili says:

    Z.“Erdogan“! Natyrisht, që unë respektoj edhe mendimet e të tjerëve! Në këtë rast edhe ju!
    Unë për vete, kam kaluar mbi 30 vjet në vendlindjen time, atje në Shqipëri. I lindur, nga prindër shqipëtarë, të cilët më kanë mësuar, se edhe të parët e tyre kanë qënë shqipëtarë. Por, edhe po të mos kisha rrënjë shqipëtare, do më kishin mjaftuar ato 31 vite jete, atje në Shqipëri, për ta ndierë veten shqipëtar.
    Përse e them këtë?
    E them këtë, sepse në atë tokë jam rritur dhe më ka ushqyer. Dhe këtë nuk mund ta mohoj dot, është kështu.
    Ndryshe do isha një bastard që mohon gjëra ekzistenciale të pa mohueshme.
    Do të ishte, afërsisht njëlloj, sikur të mohoja edhe përzemërsinë e vëndit që më priti, që më trajton dhe respekton si nënështetasit e vet, pa asnjë dallim, pë 30 vite me radhë ( Korrik 1992)!
    Unë nuk e di se ku keni lindur e rritur ju, apo edhe komentues të tjerë, komentet e të cilëve tingëllojnë, sikur atë vend “e shohin nga larg”, dhe jo si të tyren!
    Sa për komentin që kam bërë më lar, si duket më ke keqkuptuar!
    Aty, kam deshur të theksoj, se gjëra që i përkasin së kaluarës së largët, nuk i shërbejnë asnjë kombi!
    Kombet duhet të mësojnë të bashkëjetojnë në paqe, duke ndihmuar njëri-tjetrin, dhe jo të mbjellin dhe hapin grindje!
    Sa për pseudonimin, është njësoj si edhe joti. Unë jam i sigurt, se ju nuk quheni “Erdogan”, ashtu si edhe unë nuk quhem “Haxhi Qamili”.
    Ju përshëndes!

  6. lyli says:

    ilir apo helen pytje qe vjen nga padituria ,,,,, faik konica thoshte budallekun me te madh qe bejme ne shqitaret qe i quajme greket greke nderkohe qe sjan greke vetem ortodoks, Fjala ilir do te thote helen spse fjala helen eshte perdorur per here te pare ne shek e 19-te nga historiani karl gustav dreussen qe periudhen ilirike e quante hyllyrismus dhe per ta bere me te thjeshte per brezat qe do edukoheshin me kulturen greke e quajti helenizem apo helenismus, kshuqe meqe kemi historian qe kan pare cdo gj
    e nga vrima e komunismit te enver hoxhes ju qe skeni kohe te lexoni vete vini e perhapni historine e pllumb xhufit dhe tjereve

  7. Erdogan says:

    Ne Greqine e Lashte zoti me komentin (coment) lyli,Greke quheshin Omio-Emon (nje gjak),Omio-Glloson (Nje Gluhe) Omio-Thriskon (Nje “Fe”).
    Ata qe ne 776 P.E.S p.sh krijuan Olimpiaqes Agones,shqip Ndeshjet ne Nder te Perendive Greke te Olimpit ne nje kohe qe te tjeret hanin banane.
    Kjo besoj i thote te gjitha.
    I beren keto per tu bashkuar,dashuruar,festuar,kenaqesuar dhe ceshte me e rendesishmja ja Dedikuan keto Fuqive Hyjnore Kozmosit qe jane pjese e Natyres Njerezore.
    Ne keto Festivale Sportive te regjistruara dhe te shkruara Greqisht mernin pjese vetem Greket qe ishin Ilyret,Epirotet,Maqedhonasit,Ionet ku eshte sot Tur-qija,Thraket,Jugu i Italise etj.
    Veziret,Pashallaret,Bejleret,Agallare te ashtuquajture “Skiptare”,martuar me turqit vrases,gjak me ta dhe Bijte e tyre e quajne veten “Skiptare” dhe kur persekutuan ata qe nuk u Tur-qizuan si ata,eshte Hipokrisia me e Madhe dhe fatkeqesia e ketij Pashalleku turk qe quhet Albania.
    Ato Pengje nga cdo shtepi Greke Bizantine ishin djemte Epirote te Kastriotit dhe per keto kane faj Greket Ilyret,Epirotet etj?
    Nuk mund te pretendrojne Arnautet qe i kane duart me gjak se “jane” Pellazge dhe Ilyre, nuk mund te jesh edhe me Allahun edhe me Zeusin.
    Eshte si te thote nje Prostitute qe dikur kam qene e Ndershme por tani “skam cfare te bej”.
    Me kane shker………er kaq shume sa Femrat e Ndershme per mua nuk “egzistojne”.
    Nuk ndertohet Komb o Lyli mbi germadhat e nje Kombi tjeter se Zoti vonon por nuk harron.

  8. Haxhi Qamili says:

    Interesant, ndoshta ne te ardhmen gjejne ndonje „biçiklete Kineze“, dhe thone pastaj: „Shihni, ne (Greket) kemi prodhuar edhe biçikleta“!
    Nese me kuptoni, nuk do te thote, se çdo gje e gjetur ne nje vend, eshte prodhimi atij vendi.
    Mos hani dhembet kot me budalleqe!
    Eshte prodhuar diçka e veçante ne Ballkan?
    Mendoj, vetem ato „bimet e famëshme“.

  9. Matrapiku says:

    O Gano mos haro ti kujtosh Arnautve, figuren me te madhe dhe me te vjeter Helene.
    .
    Ate te mjekut dhe filozofit te 460-370 bc “Hippocrates of Kos”, Ipokratit nga ishulli i Koos.
    .
    Ku ishte i pari qe shkruajti etiken e mjekut.
    Ne gjithe Boten te gjithe studentet e mjekesis perpara se te diplomohen bejne “Betimin e Ipokratit”.
    Shikojeni ne internet o magjypa shkrimin e “betimit te Hipokratit”, Helenishte e paster ne alfabet dhe ne gjuhe, ndonese 2mije e 500 vite me pare, eshte shume e thjeshte te lexohet edhe nga nje emigrant Shqiptar qe ka jetuar 3 vjet ne Greqi.
    .
    Hellada e Pavdekshme e Herkulit (Herakleut), Leonidhes,
    Mega Aleksandros
    Filippos,
    Pirros se Epirit
    Spartakut,
    Arkimedit (me thenin e famshme Evrika = e gjeta).

  10. Haxhi Qamili says:

    O Z.Matrapik(apo edhe Qukapik), te paska mbetur ora mbrapa! Po kush pyet me per „te vdekurit“ apo prrallat Greke me Herkule apo Eulikse?
    Ato jane vazhdim i trashegimise Arabe, nga edhe i kane rrenjet. Krahasoje historine e tyre me 1001 Netet, fiks fare, si te shkruara nga nje autor!
    Tru „Breshke“! Ato perendite e tyre, te „eres, deteve, diellit“ e.t.j. Si prrallat qe ju tregonin femijeve mbas darke!!!!
    Shihni „gropen“ ku keni rene, ajo eshte me me rendesi!!!!
    Ata qe „ju sundojne“, kane deshire te madhe te merreni me gjera te kota, e te mos keni kohe per gjerat e rendesishme!!!!

  11. Adrian says:

    zot cfare rrot kari komenton ketu !keta te ashtuquajturit greke kane qene sherbetore te shqiptarve ne cameri dhe ne shqiperi dhe kjo i vret prandaj perhapin cdo gomarllik qe ju meson Kisha greke qe helmoi shume heronj shqiptare Popull kriminel dhe idiot I genjen mendja se kane lidhje me grekerit e lashte

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Aktualitet

Ministri britanik i Shëndetësisë: Qëndroni të qetë dhe vazhdoni vaksinimin me AstraZeneca

Ministri britanik i Shëndetësisë, Matt Hancock kërkoi sot të vazhdohej procesi i vaksinimit kundër COVID-19 me AstraZeneca, duke siguruar se nuk kishte prova se ajo shkaktonte mpiksje gjaku. Përdorimi i kësaj vaksine u pezullua si masë parandaluese nga disa vende të shqetësuara për efekte të mundshme anësore. “Nuk ka prova që këto vaksina kanë shkaktuar […]

17 March, 2021 13:40 | 0 Komente
Aktualitet

LETRA/ Basha nuk e kandidoi në Vlorë, Këshilltari i Sigurisë në PD jep dorëheqjen. Gjeneral Ahmetaj: Sekserët kanë pushtuar të djathtën

Ish-këshilltari i sigurisë kombëtare pranë PD Piro Ahmetaj ka dhënë dorëheqjen nga ky funksion. Ahmetaj ka kërkuar dorëheqjen e parevokueshme nga detyra përmes një letre drejtuat strukturave të PD-së. Në letrën drejtuar kreut te PD Lulzim Basha, Ahmetaj shpreh ndjesën për të gjithë ata që mund të ketë lënduar ose zhgënjyer me këtë akt. Ai shpreh […]

17 March, 2021 13:23 | 0 Komente
Aktualitet

Asgjë nuk është siç duket: Kulisat e fushatës, nga Meta te Basha

Fushata për zgjedhjet e 25 prillit, si kurrë ndonjëherë po shfaqet si një fushatë atipike dhe e tillë do të jetë deri në fund. Një fushatë e kondicionuar nga pandemia dhe rregullat anti-Covid, por edhe një fushatë ku nuk kemi vetëm dy palët në garë, ata në pushtet dhe ata në opozitë, por shumë faktorë […]

17 March, 2021 13:19 | 0 Komente
Aktualitet

Sadiku në histori, shqiptari i parë në Copa Liberatores

Transferimi në Bolivinë e largët i befasoi të gjithë. Por, Armando Sadiku hyn në histori, si futbollisti i parë shqiptar që luan në Copa Libertadores. Sulmuesi debutoi në turneun që është ekuivalent i Champions në Amerikën Latine, në fitoren 5-0 që skuadra e tij, Bolivar regjistroi përballë uruguaianëve të Wanderers, duke siguruar një biletë në […]

17 March, 2021 13:15 | 0 Komente
Aktualitet

ANALIZA: Serbisë dhe Malit të Zi u ofrohet rrugë më e shkurtër për në BE

Në Bashkimin Evropian janë duke vazhduar përgatitjet që Mali i Zi dhe Serbia të përfshihen në metodologjinë e re të zgjerimit të bllokut, që ishte miratuar në shkurt të vitit 2020. Në një dokument të brendshëm, të përgatitur nga Komisioni Evropian për shtetet anëtare, janë paraqitur hapat përmes së cilave edhe Mali i Zi dhe […]

17 March, 2021 13:04 | 0 Komente
© 2021 Gazeta Tema. All Rights Reserved
Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.